تعریف شرایط اضطراری
شرایط اضطراری زمانی رخ میدهد که وجود ذرات معلق، گازهای سمی (مثل H₂S) یا دود صنعتی، باعث خطر فوری برای سلامت یا جان انسان شود. این شرایط میتواند شامل موارد زیر باشد:
- نشت گاز H₂S یا سایر گازهای سمی
- تجمع شدید گرد و غبار یا دود صنعتی
- انفجار یا آتشسوزی در محیط صنعتی
- کمبود اکسیژن در فضاهای بسته
⚠️ در چنین شرایطی، تشخیص سریع و واکنش صحیح میتواند جان کارکنان را نجات دهد.
علائم هشدار دهنده شرایط اضطراری
- بوی شدید و غیرعادی (H₂S یا دود شیمیایی)
- تحریک شدید چشم، بینی و گلو
- تنگی نفس یا درد قفسه سینه
- سرفه شدید و مشکلات تنفسی
- سردرد، سرگیجه یا گیجی
- تغییر رنگ پوست (کبودی یا رنگ پریده شدن)
اگر یکی از این علائم مشاهده شد، باید فوراً اقدامات فرار و نجات آغاز شود.
اقدامات اضطراری و فرار (Step by Step)
1. شناسایی و هشدار
- فوراً اعلام هشدار به تمام کارکنان با آژیر یا سیستم پیامرسان
- اطلاع رسانی به واحد ایمنی (HSE) و مدیریت
- شناسایی منبع نشت گاز یا گرد و غبار
2. آمادهسازی برای خروج
- بررسی مسیرهای فرار امن و نقاط تجمع اضطراری
- پوشیدن تجهیزات حفاظت فردی (ماسک، فیلتر، لباس محافظ)
- در صورت استفاده از SCBA، دستگاهها را بررسی و فعال کنید
3. خروج از محیط آلوده
- حرکت به سمت باد مخالف و نقاط مرتفع (در محیطهای بسته و فضاهای کمارتفاع، H₂S و گرد و غبار تجمع میکند)
- از آسانسور یا مکانهای بسته با تهویه ضعیف استفاده نکنید
- کمک به افراد ضعیف یا مصدوم فقط با تجهیزات محافظتی کامل
4. تجمع در نقطه امن
- رسیدن به نقطه امن یا محل تجمع اضطراری خارج از محیط آلوده
- حضور تمام کارکنان را چک و ثبت کنید
- مصدومان را به تیم امداد پزشکی تحویل دهید
5. اقدامات بعد از فرار
- گزارش کامل حادثه به واحد ایمنی و مدیریت
- بررسی و رفع منبع آلاینده یا خطر قبل از ورود دوباره
- ارائه آموزش و بازآموزی کارکنان برای جلوگیری از تکرار
نکات تخصصی و ایمنی
- هرگز بدون ماسک فیلتر H₂S یا SCBA وارد محیط آلوده نشوید
- در محیطهای دارای گرد و غبار ریز (PM2.5 و کوچکتر)، از ماسک N95 یا بالاتر استفاده کنید
- مسیرهای فرار را همیشه آماده و بدون مانع نگه دارید
- هرگونه علائم مسمومیت را سریعا گزارش کنید
- تمرین دورهای اعزام اضطراری و فرار برای کارکنان الزامی است
جمعبندی
شرایط اضطراری در محیطهای آلوده به ذرات معلق و گازهای سمی، خطرناک و کشنده است و فرار سریع و ایمن تنها راه نجات است.
استفاده از ماسک، فیلتر، SCBA و تجهیزات حفاظتی، همراه با آموزش کارکنان و مسیرهای فرار مشخص، میتواند خطر مرگ و آسیب جدی را به حداقل برساند.